33 phương pháp
nuôi dạy con

hạnh phúc và khoẻ mạnh
Là cha mẹ mục tiêu lớn nhất của chúng ta là các con sẽ luôn hạnh phúc và
khoẻ mạnh. Trong hành trình ấy không có giây phút nào ngọt ngào hơn
khoảnh khắc bạn để con bước ra ngoài cuộc đời với nụ cười vui vẻ.
Dưới đây là một số gợi ý cho cha mẹ giúp con có nhiều niềm vui hơn.
Tuy nhiên mỗi đứa trẻ sẽ không giống nhau, bạn nên áp dụng các
phương pháp riêng phù hợp từ những hướng dẫn dưới đây.

1

Khuyến khích con
rèn luyện thể chất

Trung tâm kiểm soát và phòng bệnh
Mỹ khuyến cáo trẻ từ 6 đến 17 tuổi
nên dành ít nhất 60 phút mỗi ngày
cho hoạt động thể chất

2

Duy trì thói quen luyện tập

“Thường xuyên tập thể dục, thể thao khi
còn nhỏ và trong giai đoạn vị thành
niên giúp tăng cường sức khoẻ và
sức bền, xây dựng hệ cơ xương
rắn chắc, kiểm soát cân nặng,
giảm căng thẳng mệt mỏi,
tăng áp lực máu lưu thông,
duy trì lượng cholesterol
hợp lý giúp con tự tin hơn
vào bản thân.
”
Theo trung tâm kiểm soát
và phòng bệnh Mỹ

3

Tạo thói quen rèn luyện thể chất cho cả gia đình

Trước hết bạn nên trở thành tấm gương cho con. Điều này sẽ giúp chúng xây dựng và duy
trì những thói quen tốt cho sức khoẻ. Các hoạt động thể chất phong phú cùng chế độ ăn
uống lành mạnh giúp giảm nguy cơ mắc bệnh béo phì, tiểu đường, huyết áp cao, cholesterol cao, viêm khớp.

3

Khuyến khích con luyện tập một môn thể thao
Luyện tập môn thể thao yêu thích
sẽ giúp con:
Giảm nguy cơ mắc bệnh béo phì
Tăng cường sức khoẻ tim mạch
Xây dựng hệ cơ xương khoẻ mạnh
Chất lượng giấc ngủ tốt hơn
Giảm căng thẳng
Hoạt bát, hoà đồng
Tinh thần đồng đội, kỹ năng lãnh đạo
Cân bằng cuộc sống
Tự tin hơn
Vui vẻ hơn

5

Xây dựng sự kết nối

Các chuyên gia khẳng định rằng cảm giác
về sự kết nối như được yêu thương, thấu
hiểu là nhân tố quan trọng chống lại các
cảm xúc và hành vi tiêu cực. Kết bạn, nuôi
thú cưng, tụ tập gia đình thường xuyên…
là những ý tưởng tuyệt vời để xây dựng
sự kết nối.

6

Vui chơi lành mạnh

Vui chơi giúp trẻ khám phá bản thân và môi trường xung quanh
Xây dựng tính độc lập, nuôi dưỡng sự sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú và giảm căng
thẳng, mệt mỏi.

Tham gia hoạt động
tình nguyện

7

4

Các hoạt động tình nguyện giúp trẻ tin
tưởng hơn vào bản thân và mọi người
xung quanh. Nó cũng giúp con nuôi
dưỡng sự tôn trọng và trái tim rộng mở,
hướng trẻ tới những mối quan hệ xã hội
tích cực.

8

Trò chuyện với con

Trò chuyện với trẻ sơ sinh là bạn đã gieo
những hạt giống đầu tiên của sự tin tưởng
và kết nối. Việc này cũng giúp con tương
tác tốt hơn với người khác và thúc đẩy quá
trình học nói.

9

Tập trung vào những
10 điều làm bạn hạnh
phúc

Dành thời gian
cho con

“Các con cần sự hiện diện của bạn hơn là
những món quà”
-Victoria Mechier

Sự hài lòng với cuộc sống sẽ ảnh
hưởng đến mọi hoạt động kể
cả việc làm cha mẹ.
Khi đó công việc
và thu nhập của
bạn sẽ ít tác
động tới cảm
giác hạnh phúc
của con.

11 Đi xe đạp
Tận hưởng cảm giác sảng khoái
khi từng cơn gió lướt qua đoàn xe
của cả gia đình là một trải nghiệm
khó quên. Hơn nữa nó còn giúp
tiết kiệm xăng và bảo vệ môi
trường.

Chấp nhận cả hai
13 mặt trong tính cách
của con

Đừng “nhốt” trẻ trong
12 bong bóng hạnh phúc
Có thể bạn luôn muốn ôm ấp và thực hiện
mọi mong ước của con, nhưng điều này sẽ
khiến trẻ ảo tưởng về cuộc sống.

Khi trẻ lớn lên, bạn sẽ thấy chúng thay đổi
trong tính cách cá nhân. Luôn khuyến
khích những điều tốt đẹp trong gia đình,
nhưng cũng cần cho trẻ biết rằng truyền
thống và đánh giá của xã hội có thể không
bao hàm hết mọi khía cạnh của một con
người.

Là cha mẹ bạn phải có trách nhiệm với
cảm xúc của con, chúng cần cả những trải
nghiệm thất bại và học cách làm lành tổn
thương.

14 Đừng ngồi một chỗ trong giờ giải lao
Là cha mẹ, bạn nên biết rằng đó là một phần của việc học tập.
Tạm nghỉ để vui chơi tự do giữa giờ giúp trẻ phát triển
kỹ năng giao tiếp tập trung tốt hơn vào bài học
và hứng thú hơn với các hoạt động thể
chất khác.

Khuyến khích sở thích
15 của con
Khám phá ra những việc mình có khả năng
sẽ giúp trẻ thêm tự tin vào bản thân. Hãy ủng
hộ và khuyến khích con tạo dựng, duy trì hoạt
động đó cũng như thúc đẩy trẻ tham gia nhiều
trải nghiệm khác nhau.

Một nghiên cứu khoa học về nuôi
dạy trẻ chỉ ra rằng “Nếu trẻ không
cảm nhận được tình yêu và sự quan
tâm của cha mẹ, chúng có xu
hướng hằn học, hay giận dữ và thất
thường về mặt cảm xúc”. Vì thế nếu
từ chối hay phê bình con bạn nên
thể hiện thật nhẹ nhàng và mang
tính xây dựng nhé.

Nói “không”
16 với ý nghĩa
tích cực

Làm gương cho con
17 Sống giàu lòng trắc ẩn
và sự biết ơn
“Nếu bạn muốn con trở thành người thế
nào, trước hết hãy cố gắng hiện thực hoá
nó trong cuộc sống hàng ngày và giao tiếp
xã hội của chính bạn.”
- Lydia H. Sigourney

Hạn chế áp đặt và khuyến khích
18 các hoạt động vui chơi tự do
Trẻ em ngày nay có ít thời gian dành cho
hoạt động vui chơi tự do hơn 20 năm
trước. Hoạt động này giúp trẻ em phát
triển tính độc lập, nghị lực cá nhân, sự
sáng tạo và kỹ năng xã hội. Vì thế hãy để
trẻ được vui chơi.

19 Thể hiện lòng tốt
Một nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ từ 1-3 tuổi
thích tặng quà hơn là nhận quà. Bạn nên
khuyến khích con bằng chính những hành
động đơn giản thể hiện lòng tốt và sự tôn
trọng của mình trong cuộc sống hàng ngày.
Đây là một số gợi ý:

1
Làm một tấm
thiệp động viên
người bạn gặp
chuyện buồn

2

3

Khen ngợi
những nỗ lực
cá nhân và
hành động tốt

Đọc sách với
người lớn tuổi
trong gia đình

Không có công thức cố định cho
20 việc nuôi dạy con
Đừng để mình bị cuốn theo mọi lời
khuyên và chỉ dẫn nuôi con của những
chuyên gia và các bà mẹ khác. Mỗi đứa
trẻ là một cá thể khác biệt vì thế việc nuôi
dạy chúng cũng là độc nhất. Điều này sẽ
giúp bạn giảm bớt những lo ngại không
đáng có.

Giới hạn thời gian
21 xem ti vi
Một nghiên cứu với 4000 trẻ trong 7
năm cho thấy những trẻ xem ti vi
nhiều có các dấu hiệu của bệnh trầm
cảm. Tỷ lệ này sẽ tăng thêm 8% cho
mỗi giờ xem ti vi.

Chấp nhận những yếu điểm
22 của bản thân
Nếu bạn thừa nhận những yếu điểm và
chấp nhận mặt hạn chế của bản thân, lũ
trẻ cũng sẽ làm tương tự.
“Không có cha mẹ nào hoàn hảo, vì thế
hãy là chính mình”.
- Sue Atkins

23 Khuyến khích sự nỗ lực
Lời khen ngợi mang đến nhiều ảnh hưởng tích cực.
Không chỉ là khen con thông minh, sáng tạo mà bạn nên
đưa ra những nhận xét thiện chí về nỗ lực của trẻ để
chúng tiếp tục cố gắng. Đó chính là nền tảng của một
cuộc sống hạnh phúc.

Con thật chăm chỉ. Ý
tưởng đó rất hay. Mẹ
rất tự hào về con.

24 Đừng quên sức mạnh của
tình yêu và sự quan tâm
Một nghiên cứu chỉ ra rằng những đứa trẻ nhận
được sự chăm sóc và quan tâm đầy đủ của mẹ có
thuỳ hải mã (ảnh hưởng đến trí nhớ dài hạn và tư
duy không gian) phát triển hơn 10% trước thời điểm
đến tuổi đi học.

Ngăn ngừa hiện tượng
25 bắt nạt từ nhỏ
Gần 30% trẻ đã từng bị bắt nạt và 30%
trẻ thừa nhận đã từng bắt nạt bạn. Đó là
một vấn đề phức tạp, nhưng sẽ tốt hơn
nếu chúng ta thảo luận về nó sớm với sự
chân thành và tôn trọng. Cha mẹ nên:
1

Học cách nhận biết dấu hiệu trẻ bị bắt nạt hoặc
bắt nạt bạn.

2

Hiểu rõ nguyên nhân và hậu quả của tình huống

3

Trò chuyện cởi mở và chân thành với con

26 Giá trị của giấc ngủ
Điều cần thiết là cha mẹ nên chỉ cho trẻ làm thế nào để có một giấc ngủ ngon.
Hãy ưu tiên thời gian ngủ phù hợp. Chúng ta đều hạnh phúc hơn nhờ những tác dụng tích
cực mà giấc ngủ mang lại.

Để con bộc lộ cảm xúc
27 của mình
Tất cả chúng ta đều cần giải phóng những
cảm xúc tiêu cực. Nếu người lớn có thể tự
mình đương đầu thì lũ trẻ chưa có kinh nghiệm
với việc đó. Bắt con giữ lặng hay cấm thể hiện
cảm xúc sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển
tự nhiên của tư duy.

28 Cho con quyền lựa chọn
Mặc dù cha mẹ có thể đưa ra lời khuyên hay
giúp con trả lời thắc mắc nhưng một số quyết
định bạn có thể để con tự lựa chọn. Điều đó
giúp trẻ tin tưởng vào bản thân và tự tin hơn
với quyết định của mình.

Giúp trẻ xây dựng
tinh thần phấn đấu
29 và biết chấp nhận
thất bại
Việc nhà theo độ tuổi là một gợi ý giúp
con rèn luyện những phẩm chất này.
“Không bao giờ làm giúp con những việc
chúng có thể tự làm”.
-Elizabeth Hainstock

30 Vui chơi nhiều hơn nữa
Trẻ cần nhiều không gian và thời gian vui chơi.
Đó không phải là điều xa xỉ hay vô bổ.
Đó là một hoạt động thiết yếu.

Bài học về
tôn trọng sự
31 khác biệt qua
các hoạt động
vui chơi
Cùng chơi giúp con tạo dựng
quan hệ tốt đẹp với bạn bè. Các
sân chơi công cộng có ảnh
hưởng tích cực tới sự gắn kết xã
hội, giúp trẻ có cái nhìn đúng
đắn về sự đa dạng văn hoá và
xua tan cảm giác bị cô lập.

Luôn cho con không gian
32 tự do để chúng
độc lập hơn
Một biểu hiện đáng quý của tình yêu cha
mẹ dành cho con đó chính là việc sẵn
sàng “cởi trói” chúng khỏi “vòng vây” của
sự bao bọc và để con tự lập.

33 Những điều khiến con hạnh phúc nhất
Một nghiên cứu khoa học về hạnh phúc của trẻ đã xếp hạng thứ tự những điều khiến trẻ
hạnh phúc nhất như sau:
1

Gia đình

2

Bạn bè

3

Luyện tập thể thao

4

Bana Houz
Khoa học về
nuôi dạy trẻ

Vui chơi

5

Đồ chơi