https://thuviensach.vn

Mục lục
Mở Đầu
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Kết Chuyện

https://thuviensach.vn

CÂY CHUỐI NON ĐI GIÀY
XANH
Nguyễn Nhật Ánh
www.dtv-ebook.com
Mở Đầu
Truyện dài: Cây Chuối Non Đi Giày Xanh
Tác giả: Nguyễn Nhật Ánh
Phần mở đầu
Thỉnh thoảng tôi vẫn nhận được email của Phan.
Nó bây giờ đã là một nhạc sỹ nổi tiếng, đang là giáo viên dạy nhạc ở
trường Đại học Sư Phạm Quảng Nam. Thư của Phan trước nay hầu như chỉ
liên quan đến chuyện âm nhạc. Khi thì nó nhờ tôi tới một hãng sản xuất băng
đĩa ở Sài Gòn đòi giùm nhuận bút của các ca khúc của nó- những ca khúc
người ta tùy tiện in vào đĩa; khi thì nó nhờ tôi xác nhận vào một tờ giấy, đại
khái là đồng ý cho nó lấy cảm hứng từ một cuốn truyện của tôi để viết ca
khúc gửi tới cuộc thi sáng tác nào đó ở ngoài Hà Nội. Nó bảo ban tổ chức
cuộc thi buộc phải có xác nhận của tôi thì bài thì của nó mới hợp lệ.
Email mới nhất của Phan có vẻ nghiêm trọng hơn:
" Đăng thân,
Chả rõ mày biết chưa, thằng Biểu bây giờ đã là chủ tịch Hà Lam. Nó nhờ
tao đứng ra làm tập Kỷ yếu nhân kỉ niệm 35 năm thành lập thị trấn và bảo tao
nói mày viết cho nó một bài về những kỉ niệm lúc mày còn ở đây dù lúc đó

https://thuviensach.vn

về mặt hành chính thôn Hà Lam chưa được " nâng cấp " thành thị trấn. Nó
bảo mày viết bất cứ cái gì cũng được, dài ngắn không thành vấn đề, có bao
nhiêu nó in tất. Mày viết thật thơ mộng vào. Như viết tiểu thuyết càng tốt".
Tôi và Phan bây giờ đã vào tuổi trung niên nhưng thói quen xưng hô "
mày -tao" thời đi học vẫn không sao gột bỏ được.
Tôi trả lời nó:
" Mày nói với thằng Biểu tao không hứa chắc nhưng tao sẽ cố gắng".
Vài ngày sau, nó trả lời tôi:
" Thằng Biểu bảo nó không cần mày cố gắng, chỉ cần mày hứa chắc".
Tôi cố tình trả lời tụi nó theo kiểu lừng khừng nhưng hai thằng này khôn
như cáo. Tụi nó nói kiểu đó tôi hết đường thoái thác.
Tôi sống ở thị trấn Hà Lam từ bé cho đến năm mười bốn tuổi. Đầu năm
lớp Mười trong khi gia đình tôi vẫn tiếp tục sống ở thị trấn thì tôi chuyển vào
học tại Tam Kỳ rồi sau đó do thời thế đẩy đưa, tôi đi biệt cho tới bây giờ.
Viết về Hà Lam thì có cả tỉ thứ để viết, vì đây là thị trấn tuổi thơ tôi; biết
bao kỷ niệm của tôi gắn với nơi này. Nhưng chính vì quá nhiều kỷ niệm ùa về
cùng một lúc, tôi không biết phải bắt đầu bài viết của mình từ đâu. Giống như
quả bom thì có rồi nhưng chưa mò ra ngòi nổ nằm chỗ nào. Người phương
Tây có câu " Ôm nhiều thì ôm không chặt ". Tôi đang rơi ngay chóc vào tình
cảnh đó, vì vậy mà tôi cứ lần lữa mãi.
Người phương Tây chỉ cho tôi biết tình cảnh tôi đang rời vào. Còn người
phương Đông chỉ cho tôi cách thoát ra. Tôi đã từng nghĩ đến câu "tam thập
lục kế, tẩu vi thượng sách", tức là tính đến chuyện " lặn" một mạch, khỏi sủi
tăm luôn, mặc kệ tụi thằng Biểu, thằng Phan thúc dục. Nhưng rồi trong một

https://thuviensach.vn

lần ngồi hớt tóc, tôi bất chợt tìm được chỗ để đặt mũi khoan đầu tiên. À, tôi
sẽ bắt đầu câu chuyện của mình từ ông Cứ, một thợ hớt tóc dạo trong Thị
Trấn, nỗi kinh hoàng của tuổi thơ tôi...
 

https://thuviensach.vn

CÂY CHUỐI NON ĐI GIÀY
XANH
Nguyễn Nhật Ánh
www.dtv-ebook.com
Chương 1
Chương 1.1
Trẻ con thành phố chả biết sao chứ trẻ con thôn quê bao giờ cũng sợ một
thứ gì đó hay sợ một ai đó.
Tôi nghiệm ra điều đó từ chính tuổi thơ mình. Lúc tôi còn nhỏ, bọn trẻ
trong thị trấn tôi đứa nào cũng sợ ông Cứ hớt tóc dạo. Hồi bốn, năm tuổi, tôi
sợ ông vô cùng. Hồi đó, ông Cứ trạc năm mươi tuổi nhưng đã rụng mất hai
răng cửa. Ông lại thích nhai trầu, miệng lúc nào cũng đỏ lòm như máu. Ông
thích hả họng ra để hù dọa bọn trẻ con. Mỗi lần như thế, bọn tôi sợ chết
khiếp. Nhiều đứa sợ hãi thét be be, có đứa òa ra khóc.
Ông Cứ thường đi rảo ngoài đường với hòm đồ nghề bằng gỗ có dây đeo
qua vai. Tay phải ông cầm cây kéo cứ lốc cốc. Đó là cách ông báo hiệu sự có
mặt của mình. Ông Cứ không chỉ hả giọng nhát ma trẻ con. Có những lúc ông
cao hứng giữ bọn tôi lại bằng một tay, tay kia ông nhịp nhịp cây kéo trước
bụng bọn tôi, miệng cười khà khà:
- Để tao cắt chim thằng bé này đem về nhắm rượu!
Bọn tôi nhìn mũi kéo nhọn hoắt trên tay ông, sợ muốn tè ra quần. Đứa nào
cũng khóc lóc xin tha, nước mắt nước mũi chảy đầy mặt.
Nói chung, trẻ con trong thị trấn sợ ông và ghét ông vô hạn. Hễ nhác thấy

https://thuviensach.vn

ông từ xa đứa nào cũng tìm cách nấp kỹ, cố đừng để ông chộp được. Nhưng
con nít vốn ham chơi, cứ mỗi khi lơ đễnh là bị ông tóm lấy.
Các bệnh phụ huynh trong thị trấn chẳng rõ có biết về cái trò nghịch
ngợm quái gở đó không mà chẳng thấy ai quát mắng hay trách móc ông Cứ.
Đã vậy, còn lấy ông ra làm ông Kẹ để đe nẹt con cái:
- Ăn cơm lẹ đi con! Con cứ ăn nhơi nhơi như thế, mẹ kêu ông Cứ tới bây
giờ!
Tôi ghét ông Cứ suốt nhiều tháng năm. Cho đến khi lên lớp Năm, tôi vẫn
còn ghét ông dù lúc đó tôi đã đủ lớn để không bị ông chặn đường giở trò dọa
dẫm ưa thích của ông nữa.
Năm lớp năm cũng là năm tôi bắt đầu chơi thân với nhỏ Thắm .
Cho đến bây giờ tôi vẫn không hiểu tại sao hồi đó tôi thích chơi với nhỏ
Thắm. Da ngăm ngăm đen, nó không phải là đứa con gái xinh nhất lớp tôi. So
với những đứa khác, nhỏ Thắm chỉ xếp hạng trung bình. Chắc tôi thích nó vì
nó thắt tóc bím. Mỗi khi nó chạy nhảy hoặc nó vùng vằng với tôi, hai bím tóc
không ngừng nhảy nhót trên vai nó như hai con sóc nhỏ trông rất ngộ nghĩnh.
Cũng có thể tôi thích nó vì nó hay cười. Sau này lớn lên, tôi luôn thích những
đứa con gái hay cười. Con gái cười trông có duyên tệ. Nhưng có lẽ lý do quan
trọng là nhỏ Thắm ngồi cạnh tôi trong lớp, hay trò chuyện với tôi, và tôi thích
nó còn vì nó hay chống tay lên cằm mắt nhìn xa xăm đi đâu đó bên ngoài cửa
sổ. Tôi thỉnh thoảng cũng ngồi chống cằm như vậy trong lúc học bài, có khi
ngay giữa bữa ăn và bị mẹ tôi la hoài:
- Đang ăn mà con nhìn đi đâu vậy?
Đó là những lúc tự dưng tôi thích nghĩ ngợi vẩn vơ. Chỉ một cánh chim
bay ngang cửa sổ cũng khiến đầu óc tôi lơ đãng.

https://thuviensach.vn

Nhỏ Thắm cũng bị cô giáo nhắc nhở hoài về cái tật đó:
-Thắm, trò có nghe cô giảng bài không đó?
Nhà nhỏ Thắm bán bún mẹt trong chợ. Xưa nay tôi nổi tiếng là chúa lười.
Mẹ tôi sai tôi việc gì, tôi cũng đùn cho chị Hoài, riêng khoản đi mua bún thì
tôi bao giờ cũng xung phong.
Và cũng từ khi thích chơi với nhỏ Thắm, tôi đấm ra thích ăn bún. Lúc nào
tôi cũng đòi ăn bún dù chỉ ăn với nước mắm hay xì dầu. Đến mức mẹ tôi đâm
thắc mắc:
- Sao dạo này con thích ăn bún vậy con?
Chị Hoài trêu:
- Tại nó thích con Thắm đó mẹ.
- Con Thắm là đứa nào?
- Nó là con bài Ưóc bán bún dưới chợ đó.
Chị tôi vừa nói vừa cười hích hích trong khi tôi đỏ bừng mặt và co giò
chạy mất.
Chị khiến tôi xấu hổ không để đâu cho hết. Và tôi đấm ra giận chị. Tôi
giận lây cả nhỏ Thắm. Nhỏ Thắm không biết tôi giận nó. Và trên trái đất bao
la mày chắc cũng chẳng ai biết, vì cơn giận của tôi rất vô duyên. Từ bữa đó
mẹ tôi sai tôi xuống chợ mua bún, tôi nhất quyết không đi. Đến lớp, tôi cũng
không quay sang trò chuyện với nhỏ Thắm như mọi ngày mặc dù những lúc
vang lên câu rầy quen thuộc của cô giáo '' Thắm, trò có nghe cô giảng bài
không đó?'', tôi rất muốn đưa mắt liếc trộm.
Nhỏ Thắm có vẻ ngạc nhiên trước thái độ kỳ lạ của tôi. Tới ngày thứ ba,

https://thuviensach.vn

không nhịn được nó khều tôi:
- Đăng giận mình chuyện gì hả?
-Ừ. Tôi gật đầu và ngay lập tức cảm thấy lẽ ra tôi nên từ chối phắt mới
phải. Tôi liền lúng túng chữa - À không, tao đâu có giận mày.
-Mình có làm gì đâu mà Đăng giận?- Phớt lờ sự đính chính của tôi, nhỏ
Thắm tò mò hỏi.
Tôi nhìn ra cửa sổ lớp học, chép miệng:
-Mày thấy đàn bướm kia không?
-Đăng chưa trả lời mình. -Nhỏ Thắm lay lay tay tôi, quyết không cho tôi
lảng sang chuyện khác,.
Tôi đành phải quay lại:
-Tao giận mày là vì...là vì...
-Vì sao?
-Vì chị tao " cáp đôi" tao với mày.
-''Cáp đôi'' là sao?
- Sao mày ngu quá vậy! " Cáp đôi" tức là bảo tao và mày...thích qua thích
lại đó.
Tôi chửi nhỏ Thắm " ngu" quả không oan ức chút nào. Trong khi tôi khó
khăn lắm mới thốt ra được cái câu khó nói đó, mặt nó vẫn tỉnh bơ:
-Thích qua thích lại thì có gì đâu mà Đăng giận!  

https://thuviensach.vn

Chương 1.2
Nhỏ Thắm '' ngu'' như vậy nhưng nó chưa bị cô giáo Sa phạt bao giờ. Tôi
chẳng biết nó học hành ra sao mà lần nào cô kêu lên bảng, nó cũng trả bài làu
làu.
Ngược lại với nó, tôi học trước quên sau học sau quên trước. Không ít lần
tôi đinh ninh tôi đã thuộc lòng bài học nhưng khi đối diện với cô giáo, tôi lại
quên sạch. Lần nào bị cô giáo dò bài, tôi cũng ấp úng vài câu rồi đứng trơ
như cột nhà.
-Hôm qua trò không học bài hả, Đăng?
-Dạ, có ạ.
-Có sao trò không thuộc -Con không biết ạ.
Cô giáo tôi tên Sa. Năm nay hai mươi tám tuổi nhỏ hơn mẹ tôi hai tuổi.
Cô Sa thương họ trò ngoan và ghét học trò không ngoan. Cô liệt tôi vào hạng
'' không ngoan'' vì tôi luôn làm cô mất bình tĩnh. Cô có vẻ chán nản trước
cụm từ '' con không biết '' ưa thích của tôi.
Khi đã tiêu nốt gam kiên nhẫn cuối cùng, cô chỉ tay ra cửa:
-Trò ra sân nhặt hết rác cho cô.
Kể từ lúc đó cô Sa nghĩ ra hình phạt đó, giờ ra chơi nào tôi cũng lang
thang nhặt rác khắp sân trường. Chỉ vì ngày nào tôi cũng không thuộc bài.
Một hôm đang lui cui nhặt rác thì trời bỗng đổ mưa. Nước mưa dội lên tóc
tai tôi, tưới đẫm quần áo tôi. Tôi không hiểu sao lúc đó tôi không chạy vào
hàng hiên trú mưa như những đứa khác. Có lẽ tôi đợi cô Sa kêu tôi vào.
Nhưng tôi chờ mãi vẫn không thấy cô gọi. Có lẽ cô đã quên mất tôi đang ướt

https://thuviensach.vn

như chuột lột ngoài sân, cũng có thể cô cố tình hạnh hạ tôi cho bõ ghét.
Đến khi tôi không còn chỗ nào để ướt nữa thì nhỏ Thắm chạy ra.
-Đăng, cô giáo gọi bạn vào lớp đó!
Nghe tiếng nhỏ Thắm, tôi bỗng òa khóc tức tưởi
Khi trời vừa chớm mưa cô không gọi tôi vào , bây giờ cô gọi vào làm gì
nữa !
-Đăng vào lớp đi! Bạn ướt mèm rồi kìa!
Chính vì ướt mèm nên tôi nhất quyết không vào . Mặc cho nhỏ Thắm
nhắc chằm chặp bên tai, tôi một mực giả điếc, vẫn dọ dẫm dọc bờ rào nhặt
hết tờ giấy vụn này đến tờ giấy vụn khác, nước mắt hòa lẫn với nước mưa
chảy ròng ròng trên mặc.
Chỉ đến khi tiếng trống vào lớp vang lên, tôi mới lững thững quay vào
lớp. Nhỏ Thắm đi bên cạnh tôi, người nó cũng ướt đẫm từ đầu tới chân.
Đêm đó, tôi lên cơn sốt.
Sáng hôm sau, nhỏ Thắm ghé nhà tôi. Trước nay nhỏ Thắm chưa bao giờ
ghé rủ tôi đi học, dù mỗi khi đến trường nó đi ngang nhà tôi. Có lẽ chiều hôm
qua thấy tôi phơi mình ngoài mưa suốt giờ chơi, nó sợ tôi bị ốm nên ghé
thăm.
Khi nó vào nhà, tôi còn ngủ li bì, trán nóng ran.
Chị Hoài nhận ra ngay nhỏ Thắm:
-Ghé rủ Đăng đi học hả em?

https://thuviensach.vn

-Dạ
-Bạn Đăng bị ốm rồi, hôm nay không đến lớp được đâ.
Chị Hoài dò hỏi:
-Hôm qua em có thấy bạn Đăng dầm mưa không?
-Dạ có.
-Bạn Đăng nghịch dại quá. Khi hết sốt, thế nào bạn Đăng cũng bị ba mẹ
đánh đòn về cái tội dầm mưa này cho coi.
Thấy tôi bị kết tội oan, nhỏ Thắm lật đật lên tiếng:
-Không phải bạn Đăng nghịch mưa đâu chị ơi.
Rồi nó kể cho chị tôi chuyện tôi bị cô giáo phạt như thế nào, cả chuyện tôi
không thuộc bài ra sao.
Khi tôi tỉnh dậy, chị Hoài thuật lại chuyện nhỏ Thắm ghé nhà và nó đã kể
lại với chị tôi những gì, tôi tát mét mặt.
-Em học hành cách sao mà ngày nào cũng bị cô giáo phạt vậy, Đăng? Chị Hoài nhìn chằm chằm vào mặt tôi.
-Em đâu có biết - Tôi gãi đầu - Tối nào em cũng học bài mà.
-Nhưng học nửa chừng thì em bỏ vào đi ngủ, đúng không?
-Dạ đâu có-Tôi phân trần -Thuộc bài rồi em mới đi ngủ. Nhưng không
hiểu sao đến lớp em lại không nhớ chữ nào.
Tôi nhìn chị tôi, đau khổ

https://thuviensach.vn

-Chị ơi, em ép cả lá thuộc bài vào tập nhưng vẫn quên Chị Hoài cau mày:
-Hay là tại em thường chui vào bếp?
-Chui vào bếp á?
-Ờ, con trai mà chui vào bếp thì học không ra chữ.
-Vậy hả chị?
Tôi gãi đầu, bối rối hỏi lại. Ngày nào mà tôi chẳng lén chui vào bếp lục
thức ăn.
-Con trai là phải tránh xa bếp núc. Cũng không được rúc dưới dây phơi
đồ. Nếu không sẽ đứng bét lớp!
Tôi sợ đứng bét lớp. Tôi sợ bị cô giáo phạt. Nhưng tôi không chắc mình
có tránh được chuyện chui qua lại dưới dây phơi đồ hay không. Dây phơi nhà
tôi giăng ngang sân, nối từ cột nhà đến gốc mít, chơi đùa ngoài sân thế nào
cũng có lúc tôi chui qua. Chẳng lẽ chạy nhảy vui đùa mà lúc nào cũng nhìn
lên trời. Nghĩ vậy, tôi thở dài:
-Dạ, em nhớ rồi!
Chương 1.3
Tôi nghỉ học hai ngày.
Ngày thứ ba đến lớp, tôi lại gần nhỏ Thắm và thò tay cốc đầu nó một cái
thật mạnh.
-Ui da! Sao bạn cốc đầu mình?-Nhỏ Thắm ôm đầu nhăn nhó.
Tôi gầm gừ:

https://thuviensach.vn

-Ai bảo mày tới nhà méc với chị tao chuyện tao bị phạt.
-Mình chỉ muốn xem Đăng có bị ốm không thôi mà.
-Chị tao bảo mày khai ra chuyện tao không thuộc bài, rồi bị cô giáo phạt...
-Tại chị Hoài bảo Đăng sẽ bị ba mẹ đánh đòn vì tội dầm mưa nên mình
phải thanh minh cho Đăng chứ bộ!
-Thanh minh cái đầu mày! Mày khai huỵch toẹt như vậy, tội của tao càng
nặng hơn!
Mọi thứ không chỉ dừng lại ở đó. Không biết do ai méc mà chuyện tôi bị
cô Sa phạt nhặt rác mỗi ngày tới tai bà nội tôi. Trong các đứa cháu, tôi là đứa
được bà thương nhất. Nhà bà tôi cất trong khu đất của ông Cửu Năm ở xóm
Bàu , cách đuôi chợ chừng ba trăm mét. Thầy hiệu trưởng trường tôi đang ở
trọ nhà bà. Thỉnh thoảng xuống chơi với bà, tôi vẫn gặp thầy hiệu trưởng ở
đó. Thầy hiệu trưởng có nụ cười hiền nhưng tôi vẫn sợ thầy, đứng trước mặt
thầy bao giờ tôi cũng nơm nớp. Chỉ vì thầy là hiệu trưởng. Học trò đứa nào
mà chẳng sợ thầy cô. Thầy hiệu trưởng lại càng sợ.
Thầy hay xoa đầu tôi mỗi khi tôi ghé chơi nhà bà tôi:
-Trò Đăng mỗi bữa ăn được mấy chén cơm?
Thầy hỏi giọng thân tình nhưng tôi vẫn run:
-Dạ...thưa thầy, mỗi bữa con ăn được ba chén.
Thầy vỗ vai tôi, khen:
-Giỏi quá! Ờ, trò ráng ăn cho mau lớn.
-Dạ .

https://thuviensach.vn

Bà nội tôi đã kể lại với thầy hiệu trưởng chuyện tôi bị cô Sa phạt nhặt rác
ngoài sân trường. Tôi đoán thế vì một hôm bà ôm tôi vào lòng, dịu dàng bảo:
-Con đừng sợ. Cô giáo con sẽ không bắt con nhặt rác nữa đâu!
Bà tôi nói đúng. Tôi chắc là thầy là thầy hiệu trưởng đã rầy la cô Sa, vì từ
hôm đó cô không phạt tôi nữa cho dù tôi vẫn không làm sao trả bài trơn tru
mỗi khi bị cô kêu lên bảng.
Xưa nay trong mắt tôi, cô Sa là một mụ phù thủy độc ác. Vì vậy tôi vô
cùng hả dạ khi nhận ra cô không dám hành hạ tôi nữa. Mụ phù thủy ỷ làm cô
giáo đã '' ếm bùa'' tôi, bây giờ bi thầy hiệu trưởng "ểm bùa" trở lại.
Tôi khoe với nhỏ Thắm:
-Mày thấy không, cô Sa không dám phạt tao nữa.
-Ờ hả -Nhỏ Thắm chớp chớp mắt -Mình cũng thấy là lạ.
Tôi mỉm cười:
-Nhờ mày đó.
-Nhờ mình?
-Ờ, nhờ mày méc với chị tao. Chuyện tới tai bà tao và bà tao méc với thầy
hiệu trưởng.
Nhỏ Thắm nhíu mày:
-Chắc thấy hiệu trưởng đã la cô giáo?
Tôi sung sướng:

https://thuviensach.vn

-Chứ gì nữa!
-Tội cô giáo quá há!-Nhỏ Thắm chép miệng.
-Tội gì mà tội!- Tôi hừ giọng -Cô giáo ác như ma vậy bị thầy hiệu trưởng
la là phải rồi!Bộ mày không tội cho tao hả?
Thầy tôi sa sầm mặt, nhỏ Thắm nín bặt. Chắc nó sợ tôi nổi điên cốc đầu
nó. Mãi một lúc, nó quay mặt nhìn ra xa, khẽ nói:
-Hôm trước mình thấy cô Sa khóc nè.
-Cái gì?- Tôi giật thót-Mày thấy hồi nào?
-Cách đây hai hôm. Lúc đó cô đang ngồi trong phòng giáo vên.
Như có ai đâm dao vào ngực tôi. Tim tôi tự dưng thắt lại. Xưa nay tôi
chưa từng thấy thầy cô khóc bao giờ. Chỉ có học trò khóc. Thầy cô khóc là
lớn chuyện rồi. Tôi thấp thỏm không biết chuyện cô Sa khóc có liên quan gì
đến chuyện cô bị thầy hiệu trưởng rầy la hay không. Trong một phút, cảm
giác hào hứng lòng tôi. Tất cả chỉ tại tôi. Tại tôi không thuộc bài. Tại tôi
không cố gắng trở thành học trò ngoan nên cô giáo mới không ưa. Cô giáo
phạt tôi là đúng rồi, thế mà rốt cuộc tôi đã làm khổ cô giáo tôi.
Trưa đó, sau tiếng trống tan trường tôi cố tình nán lại trong lớp. Đợi tụi
bạn ra về hết, tôi bước ra cửa dọ dẫm đi về phía phòng giáo viên.
Phòng giáo viên cửa chính đóng im im, chỉ mỗi cửa sổ khép hở. Tôi lấm
lét nhìn quanh và mom mem lần về phía vách tưởng tróc vôi, thò đầu qua cửa
sổ nhìn vào bên trong. Đúng như lo lắng của tôi, phòng giáo viên vắng tanh,
chỉ còn mỗi cô Sa đang ngồi úp mặt trên bàn.
Tôi vừa mong vừa không mong nhìn thấy cô Sa ở đó. Tôi hi vọng cô đã

https://thuviensach.vn

quên nỗi buồn bị thầy hiệu trưởng quở trách. Nhưng dường như cô đã không
quên. Cô đã không ra về như những thầy cô khác. Cô ngồi đó, trước mắt tôi,
buồn bã úp mặt lên chồng sổ bày ngổn ngang trên bàn. Có phải cô không làm
sao nhấc đầu lên khỏi nỗi buồn?
Tự nhiên tôi bắt gặp trong tôi một cảm giác gì đó như là sự nghẹn ngào.
Tôi thấy ngột ngạt như đang đứng trong một cái hố sâu và trong lúc tôi cựa
quậy người để cố bò ra khỏi cái hố vô hình đó, khuỷu tay tôi đã va chạm vào
cánh cửa.
Tiếng động đã đánh thức cô giáo Sa. Cô ngồi thẳng lưng lên và quay mặt
nhìn về phía cửa sổ. Ngay từ khi thấy đôi vai cô nhúc nhích, tôi đã muốn thụp
người xuống nhưng không hiểu sao cơ thể tôi không chịu nghe lời tôi.
Người đông cứng lại, tôi muốn ngoảnh mặt đi chỗ khác để tránh ánh mắt
cô nhưng cổ tôi cứ trơ ra. Tôi đành đứng ì ra đó, thao láo mắt nhìn cô.
-Đăng chưa về hả trò?
Tiếng cô giáo Sa cất lên khiến tôi choàng tỉnh. Nhưng tôi vẫn không thốt
được tiếng "dạ" nghẹn ngay cổ họng
Cô Sa đưa tay ngoắt, giọng êm ái:
-Con vào đây với cô!
Cô không gọi tôi là trò nữ. Tiếng "con" ngọt ngào giúp tim tôi đập chậm
lại. Tôi rụt rè bước lại chỗ cửa chính. Cửa không khóa nên tôi chỉ cần đẩy
nhẹ.
Khi tôi đến gần, cô Sa mỉm cười:
-Con ngồi đi!

https://thuviensach.vn

Tôi máy móc nghe lời cô, im lặng ngồi xuống bên chiếc bàn dài.
-Chắc con giận cô chuyện cô phạt con lắm phải không?
-Dạ, không ạ.-Tôi lúng búng, xấu hổ vì nói dối cô.
-Lẽ ra cô không nên phạt con như vậy. Nhưng cô không muốn thấy con
học hành sút kém.
Cô thở dài, khi cô nói tiếp tôi thấy ánh mắt cô lang thang đâu đó bên
ngoài cửa sổ:
-Con trai cô cũng trạc tuổi con, cũng lười học như con.
Cũng như thầy hiệu trường, cô Sa từ nơi khác chuyển về đây dạy học nên
tôi không biết gì về gia đình cô. Cô đến thị trấn chỉ một mình. Bây giờ tôi
mới biết cô có chồng, có con.
Tôi không rời mắt khỏi gương mặt cô, ái ngại thấy khóe mắt cô vẫn còn
ngân ngấn nước. Nhưng tôi không lên tiếng, thật ra tôi cũng không biết nói gì
trong lúc này.
Cô Sa tiếp tục câu chuyện bằng giọng rì rầm, và trong khi nói ánh mắt cô
vẫn nhìn ra ngoài sân nắng như thể cô đã quên mất tôi. Theo như những gì tôi
nghe được trong buổi trưa kỳ lạ đó thì vợ chồng cô đã chia tay lâu rồi. Những
năm đầu con trai cô sống với cô. Nhưng thằng bé suốt ngày lêu lổng, chẳng
chịu học hành nên rốt cuộc ba nó giành đem về nuôi.
Cô Sa tâm tình với tôi như tâm tình với một người lớn. Cũng có thể cô
đang dằn vặt chính mình. Cô nói rất nhiều, có lẽ từ ngày về đây dạy học cô
chưa có dịp bộc bạch nỗi lòng với ai, và mặc dù không hiểu biết hết những gì
cô bày tỏ, tôi vẫn cảm nhận được cô đang nhớ con qua giọng nói và vẻ mặt
buồn hiu hắt.

https://thuviensach.vn

Tôi nghe cô càng lúc càng thiếu tập trung nhưng dần dần tôi cũng hiểu ra
cô đang hối hận vì đã trót nuông chiều thằng con quá mức. Cô thương nó
thiếu tình cha nên không nỡ trừng phạt tội lười học của nó, rốt cuộc thằng bé
đâm hư. Chắc do vậy mà cô nghĩ ra cách phạt tôi-một cách sửa sai muộn
màng của cô, hi vọng vì sợ bị phạt mà tôi sẽ chăm hơn. Tôi vẩn vơ nghĩ ,
nhưng ý nghĩ đó chỉ thoảng qua trong đầu tôi. Với trí não non nớt cuả tôi lúc
đó, tôi chỉ ngạc nhiên tại sao con cô giáo mà lại lười học. Xưa nay, tôi vẫn
đinh ninh đã là con của thầy cô thì phải học giỏi nhất lớp hoặc nhất trường.
Suốt gần nửa tiếng đồng hồ, tôi lạng thinh nghe cô dốc bầu tâm sự, thỉnh
thoảng cựa quậy vai và hông, lòng chùng xuống theo câu chuyện của cô
nhưng dù sao tôi cũng có chút nhẹ lòng khi không nghe cô nhắc gì đến
chuyện cô bị thầy hiệu trưởng rầy la.
Thêm mười phút nữa, cô vẫn nói và tôi vẫn nghe. Cứ như thể động chạm
đến đề tài này, tiếng lòng của cô cứ ngân mãi, không sao dừng lại được. Mệt
mỏi và đói bụng, tâm trí tôi bắt đầu loãng đi. Tôi nghe cô tiếng được tiếng
mất. Tôi cũng không nhìn vào mắt cô nữa. Tia nhìn của tôi rơi xuống đôi môi
cô và trong một lúc tôi hốt hoảng nhận ra tim tôi đập rất mạnh. Môi cô Sa tô
son đỏ. Trong trường tôi, chỉ có cô và cô Hải dạy lớp Năm B tô son môi và đi
giày cao gót. Từ trước đến nay, tôi không quan tâm đến chuyện đó lắm.
Nhưng lúc này tôi phát hiện ra càng nhìn lâu vào đôi môi cô, một cảm giác
bất an đột ngột lấp đầy tôi.
Những ý nghĩ trong đầu tôi bắt đầu chạy tán loạn và trong khi cố bắt mình
trấn tĩnh, tôi chợt hiểu ra nguyên nhân của nó đến từ đâu. Ông Cứ. Đúng rồi,
ông Cứ. Môi son của cô Sa vô tình gợi tôi nhớ đến cái miệng đỏ quạch những
vệt trầu của ông. Suốt thời thơ ấu dài lâu, vẻ mặt đe dọa của ông Cứ đã không
ngừng ám ảnh tôi. Không ít lần trong khi ngủ tôi đã hét lên hãi hùng vì mơ
thấy ông hả họng thật to và gí sát mặt ông vào tôi. Từ khi lên lớp Năm, tôi đã
không còn sợ ông nhưng nỗi khiếp hãi ông gây ra cho tôi những năm về trước

https://thuviensach.vn

vẫn còn lẩn khuất mơ hồ trong tiềm thức tôi, chỉ cần một liên tưởng bất chợt
cũng đủ khiến tâm trí tôi rối bời.
Bây giờ thì tôi vỡ lẽ tại sao mỗi lần đứng đối diện với cô Sa trước bảng
đen, tôi không thể nhớ nổi bài học dù đêm hôm trước tôi đã tụng đến thuộc
lòng. Chính hình ảnh của ông Cứ, chứ không phải chuyện tôi lẻn vào bếp hay
rúc dưới dây phơi đã khiến đầu óc tôi mụ đi trong lúc đó.
-Mình về thôi, con! Cô xin lỗi vì đã nói chuyện dông dài quá.
Tôi không nhớ trước đó cô Sa đã nói những gì nhưng khi cô chấm dứt câu
chuyện thì tôi nghe rõ.
Cô đặt tay lên vai tôi khép nép đứng lên khỏi ghế và ân cần dặn:
-Con cố gắng học hành nghe con! Đừng làm cô và ba mẹ con buồn lòng.
-Thưa cô...-Đột nhiên tôi buột miệng.
-Gì hả con?-Cô Sa nhìn tôi âu yếm.
-Con hứa con sẽ nghe lời cô, nhưng...nhưng...
Tôi lắp bắp một lúc vẫn không thể nào nói hết câu. Cứ như thể câu nói của
tôi bị chặt ra làm đôi và tôi chỉ có thể chốt được nửa câu đầu. Nửa câu sau
mắc kẹt đâu đó trong họng.
-Con muốn nói gì cứ nói đi con! -Thấy tôi lúng túng, cô Sa động viên tôi.
Bàn tay cô xoa nhẹ đầu vai tôi như để truyền thêm dũng khí.
Tôi hít vào một hơi để lấy can đảm:
-Mai mốt cô đừng tô son môi nữa được không cô?

https://thuviensach.vn

Cô Sa như không tin vào tai mình. Cô không ngờ tôi lại đưa ra đề nghị oái
ăm như vậy. Không chỉ oái ăm, đề nghị của tôi hoàn toàn không liên quan gì
đến câu chuyện trước mắt. Tôi thấy đôi mắt cô mở to, đầy vẻ sửng sốt.
-Tại sao con lại đề nghị như vậy?-Sau một thoáng bối rối, cô chăm chú
nhìn tôi, ngạc nhiên hỏi.
-Nếu cô không tô son, con sẽ dễ thuộc bài hơn.
Tôi chắc cô Sa không hiểu được lý lẽ của tôi. Nhưng may mà cô không
gặng hỏi, có lẽ vì cô và tôi đã nán lại qua lâu trong trường. Nếu cô thắc mắc,
tôi phải giải thích lý do. Và hẳn tôi sẽ rất xấu hổ khi thú nhận nỗi sợ vu vơ
của mình, dù đã lâu ông Cứ không còn hù dọa tôi nữa.
-Nếu chuyện đó giúp con thuộc bài, cô sẽ chiều theo ý con.
Cô Sa gật đầu đáp và thình lình cô chìa ngón tay út cong cong ra trước
mặt tôi. Tôi không hiểu hành động của cô có ý nghĩa gì cho đến khi cô cười
bảo:
-Móc ngoéo đi con!
Đó là trò chơi của con nít tụi tôi. Tôi không nghĩ cô Sa lại hứng thú với
trò trẻ con này. Hai ngón tay út móc vào nhau thay cho lời cam kết. Cô cam
kết cô sẽ không tô môi son. Tôi cam kết tôi sẽ thuộc bài.
Bất giác tôi nhoẻn miệng cười, nụ cười đầu tiên kể từ khi tôi dặt chân vào
phòng giáo viên và vui vẻ chìa ngón tay út ra.
Chương 1.4
Từ ngày son môi đỏ biến mất trên môi cô Sa, tôi học hành tiến bộ hẳn. Cô
không tô son, hình ảnh ghê rợn của ông Cứ đã thôi lởn vởn trong tâm trí tôi

https://thuviensach.vn

và tôi bắt đầu trả bài vanh vách. Tất nhiên cô Sa không từ giã son phấn hẳn.
Có lẽ đó là thói quen của cô. Đôi khi tôi vẫn tình cờ nhìn thấy cô ngoài
đường với màu môi quen thuộc. Nhưng khi đến lớp, cô luôn giữ cam kết với
tôi. Và tôi đã không làm cô thất vọng.
Thầy hiệu trưởng biết chuyện, vui vẻ xoa đầu tôi theo thói quen mỗi khi
tôi ghé nhà bà tôi:
-Trò ngoan lắm, Thầy ngghe cô Sa bảo dạo này trò siêng học bài hơn
trước nhiều.
Dĩ nhiên bao giờ tôi cũng siêng học. trước đây tôi trả bài ngắc ngứ không
phải vì tôi lười. Nhưng tôi không thanh minh. Hễ thầy hiệu trưởng khen là tôi
sung sướng rồi.
Bà tôi bâng quơ chép miệng, bênh tôi theo kiểu một người bà thương
cháu:
-Con nít suốt ngày mà bị phạt nhặt rác thì làm sao nhét chữ vô đầu được!
Chị Hoài phản ứng theo cách khác. Chị gật gù nhìn tôi:
-Như vậy là dạo này em không chui vô bếp và rúc dưới dây phơi đồ nữa
phải không?
Người ngạc nhiên nhất trước sự thay đổi của tôi là nhỏ Thắm. Nó liên tục
lải nhải bên tai tôi:
-Đăng làm sao vậy?
-Sao là sao?
-Sao gần đây Đăng thuộc bài làu làu vậy?

https://thuviensach.vn

TÔI hừ mũi:
-Ý mày bảo tao ngu chứ gì!
Nhỏ Thắm nhăn nhó:
-Mình đâu có ý đó.
-Không có ý đó thì đừng hỏi nữa! -Tôi gạt phắt.
Không phải tôi muốn giấu nhỏ Thắm lý do tôi trả bài trôi chảy. Chỉ vì tôi
không tiện kể cho nó nghe về ông Cứ và những trò quỷ quái của ông đối với
bọn con trai chúng tôi.
-Thấy tôi phớt lờ thắc mắc của nó, nhỏ Thắm ấm ức lắm.
Nhưng nó chỉ ấm ức có một ngày. Hôm sau, nó khều tay tôi trong giờ ra
chơi, mặt mày hớn hở:
-Mình biết tại sao Đăng thuộc bài rồi.
Tôi giật bắn:
-Tại sao?
-Tại cô giáo không tô son nữa.
Tôi há hốc miệng:
-Sao mày biết?
Nhỏ Thắm cười hí hí:
-Hôm qua mình hỏi cô giáo.

https://thuviensach.vn

Tôi chưa thấy ai tò mò như con quỷ này. Qủa như tôi lo lắng, nhỏ Thắm
xoáy vào mặt tôi:
-Tại sao cô giáo không tô son nữa thì Đăng mới thuộc bài?
Tôi nhìn lên trời, đầu xoay như chong chóng:
-Tại tao...Tao...tao ghét màu đỏ.
-Tại sao Đăng ghét màu đỏ?-Nhỏ Thắm nhất địnhkhông buông ta tôi -Tại
sao hả?
-Ừ, tại sao?
Tôi nuốt nước bọt, cảm thấy mình nên dừng lại trước khi đi quá xa.
Nhưng nhỏ Thắm không ngừng thúc giục, cái cách hỏi chằm chặp của nó y
như nó đang gí dao vào lưng tôi, dồn tôi phải trả lời.
Đang bối rối, lại bị nhỏ bạn gây sức ép, tôi bực mình thở hắt ra:
-Tao có nói mày cũng không hiểu đâu.
-Ý Đăng bảo mình ngu chứ gì! - Nhỏ Thắm cố tình lặp lại câu nói của tôi
hôm qua. -Ý tao không phải vậy. -Tôi không hiểu sao lúc đó tôi đủ bình tĩnh
để tránh xa cái bẫy khiêu khích của nó. Tôi thận trọng đáp, trong đầu hiện ra
vẻ mặt đáng sợ và những cú nhắp kéo đầy hăm dọa của ông Cứ. Chẳng qua vì
mày là con gái. Con gái thì mày không hiểu được. Chuyện này chỉ con trai
mới hiểu thôi.
Có lẽ cái lối trả lời ấm ở của tôi khiến nhỏ Thắm đâm chán. Nó chẳng
buồn truy vấn nữa. Mà lảng sang chuyện khác:
-Mình thích tô son môi. Con gái tô son môi nhìn mới đẹp.

https://thuviensach.vn

-Ai bảo mày vậy?
-Cần gì ai bảo! Đăng nhìn các cô dâu trong đám cưới thì biết.
Tôi bĩu môi:
Vậy sao mày không tô son đi!
-Con nít ai lại tô son. -Nhỏ Thắm rụt cổ- Mình tô son mẹ mình đánh cho
bét đít -Thế mai mốt lớn lên mày sẽ tô son à?
Nhỏ Thắm nghênh mặt:
-Chắc chắn rồi!
-Vậy chắc là mày nôn nóng lấy chồng?
-Đăng nói bậy! -Nhỏ Thắm vừa nói vừa cấu tôi một cái đau điếng.
-Bậy gì!- Tôi nhích người ra xa - Chính miệng mày bảo các cô dâu hay tô
son mà.
Nhỏ Thắm lúc lắc hai bím tóc: -Đó là mình nói ví dụ thôi!
 
Chương 1.5
Dĩ nhiên là cho đến nhiều năm sau, khi chúng tôi đã lên cấp hai, đến tận
ngày tôi rời thị trấn vào Tam Kỳ học tiếp lớp Mười, tôi cũng chưa thấy nhỏ
Thắm tô son bao giờ.
Chỉ có lần tôi thấy đôi môi nó xám ngoét.
Đó là hôm cô Sa kêu tụi tôi nặn tượng đem nộp cho cô trong giờ thủ công.

https://thuviensach.vn

Một buổi trứa, hai đứa tôi rủ nhau trốn ba mẹ ra bàu Hà Kiều. Nhà tôi cất
trong đất chùa, cạnh trường Bồ Đề nên tôi rủ nhỏ Thắm lần ra mé bàu trước
chùa Giác Nguyên moi đất sét. Chùa giác Nguyên cách trường tiểu học của
tôi chỉ một con đường nhỏ. Hôm đó, chú tiểu Khôi đang chơi tha thẩn trước
sân chùa, thấy tụi tôi đi moi đất sét liền chạy tới đòi nhập bọn.
Chú tiểu Khôi học chung lớp với tụi tôi. Hồi đó tôi toàn xưng hồ "màytao" với chú. Chỉ khi lên lớp Tám bị mẹ tôi la, tôi mới chuyển sang xưng hô
"tôi" kêu "chú".
Bữa đó tôi không cho chú tiểu Khôi nhập bọn ngay. Vì tôi ghét chú vì hay
rình rập những trò tai quái của tôi và tụi thằng Định, thằng Trí - những đứa
cũng ở trong xóm Chùa như tôi - rồi chạy đi mách lẻo với sư thầy. Mà những
trò tai quái thì tụi tôi có hàng đống: những ngày rằm va mùng một tụi tôi hay
lẻn vào chánh điện nấp sau tượng Phật rồi nhân lúc không có ai thò tay bốc
trộm xôi và trái cây trên bàn thờ nhanh như chớp. Những ngày khác thì tụi tôi
rủ nhau leo lên cây phượng trước sân chùa bẻ hoa hoặc lén lút trèo lên tháp
chuông ngồi chia phe đánh bài xì dách ăn tiền xu.
Lần nào cũng giống hệt lần nào, tụi tôi vừa chơi một lát đã thấy cái đầu
chú tiểu Khôi lấp ló gần đó. Tiếp theo là tiếng tru tréo:
-Thầy ơi, có mấy đứa ăn cắp đồ cúng nè thầy!
-Ê, mấy đứa này! Tụi mày có leo xuống không hả?
Tụi tôi không ngán gì chú, nhưng ngán sư thầy. Sư thầy mà kể lại với phụ
huynh thế nào tụi tôi cũng bị ăn đòn.
Vì những lý do đó mà khi chú tiểu Khôi lại gần, hỏi:
-Tụi mày làm gì vậy?

https://thuviensach.vn

Tôi lạnh nhạt:
-Tụi tao làm gì kệ tui tao, mày hỏi làm chi!
Chú tiểu Khôi phớt lờ thái độ kém thân thiện của tôi, vẫn thản nhiên hỏi
tới:
Tụi mày tìm đất sét phải không?
Tôi chưa kịp đáp, nhỏ Thắm đã vọt miệng:
-Ờ, chỗ này có đất sét không, bạn Khôi?
-Chỗ này không có. Chỗ kia mới có. Để tao dẫn tụi mày đi!
Sự nhiệt tình của chú tiểu Khôi khiến tôi không có cớ gì để gây hấn. Tôi
và nhỏ Thắm đành lẽo đẽo đi theo chú.
-Bạn Khôi định nặn tượng gì vậy?
Nhỏ Thắm hỏi, vì lần này cô Sa ra đề tự do, đứa nào muốn nặng tượng gì
tùy thích.
-Tao nặn tượng Phật Di Lặc.
Tôi "xì" một tiếng:
-Mày không nói tao cũng biết mày nặn mấy ông Phật rồi.
Nhỏ Thắm cười:
-Mình nặn con chó nhà mình.
Tôi nhún vai:

https://thuviensach.vn

-Còn tao, tao nặn con voi.
Dự định thì hăm hở như vậy, rốt cuộc chẳng đứa nào trong ba đứa tôi nộp
bài cho cô giáo. Dẫn tụi tôi đi lên ngõ trên, cách chùa Giác Nguyên khoảng
năm trăm mét, chú tiểu Khôi lần ra sát bờ nước, cúi người thò tay xuống mấy
bụi cỏ nữa chìm nửa nổi:
-Chỗ này đất sét nhiều lắm nè.
Chú tiểu Khôi không lừa tụi tôi. Chú rút tay lên, tôi thấy trong bàn tay chú
cả một bụm đất sét màu xám. Tôi bốc một nắm, thấy đất dẻo ơi là dẻo . Đất
này mà nặn tượng thì mê tơi.
Nhỏ Thắm nhảy tưng tưng:
-Hay quá! Để mình moi với!
Nhỏ Thắm thò hẳn một chân xuống nước. Nó đứng chân trên chân dưới ,
lom khom moi đất.
Mép bàu toàn đất sét dẻo và trơn, nhỏ Thắm đứng một lát trượt chân rớt
luôn xuống nước.
-Đă....nnnngg!
Nhỏ Thắm chỉ kịp kêu lên một tiếng thất thanh rồi chìm nghỉm, chỉ có
một cánh tay giơ lên khỏi mặt nước, cuống quýt khua khoắng.
T...